Produktywność

Jak poradzić sobie ze zmianą – emocjonalny cykl zmiany

Emocjonalny cykl zmiany

Jednym z głównych zadań menedżera jest zarządzanie zmianą. Zmiany są trudne, bo my jako ludzie za zmianami nie przepadamy. Wprowadzają niepewność, zmuszają do modyfikacji naszych zachowań i przyzwyczajeń. Ucząc się zarządzać zmianą, poznałem teorię tego, jak wygląda emocjonalny cykl związany z wprowadzaniem zmiany. I wtedy zrozumiałem, że każdy z nas może skorzystać z wiedzy, jak wygląda ten cykl, bo przecież wszyscy wprowadzamy zmiany – czy to budując nowy zwyczaj, czy zaczynając zmieniać swój system produktywności, czy też wprowadzając postanowienia noworoczne. Jestem pewien, że wiedza, jak wygląda ten cykl, pomoże Wam skuteczniej zarządzać Waszymi zmianami!

Co to jest zmiana?

Co ja rozumiem przez “zmianę”? Dla mnie zmiana to każdy proces, którego skutkiem jest inny stan niż początkowy.

  • Budowanie zwyczaju – postanawiacie wstawać rano o godzinę wcześniej. W rezultacie wyjdziecie wcześniej z łóżka i będziecie mieć więcej czasu kosztem tego, że pójdziecie wcześniej spać.
  • Uczenie się nowej rzeczy – uczycie się języka angielskiego. W wyniku tego będziecie mogli oglądać filmy bez lektora i czytać więcej artykułów. I to ma jakiś koszt, np. czas spędzony na nauce, a nie na zabawie.
  • Rozwój swoich talentów – zrobiliście test Gallupa, poznaliście swoje talenty, postanawiacie zbudować z nich mocną stronę, ucząc się nowych rzeczy, próbując ich w praktyce. Znów za cenę pewnych niedogodności i poświęconego czasu.
  • Chodzenie do pracy zamiast jeżdżenie samochodem – zamiast używać samochodu postanawiacie tam chodzić. To także zmiana. Kosztem czasu, komfortu.

Pewnie można by wypisać setki, o ile nie tysiące takich zmian. Ważne, aby wiedzieć, że jest to postanowienie modyfikacji tego, jak coś robicie lub co robicie, aby osiągnąć zamierzone efekty w postaci docelowego stanu końcowego.

Jak wygląda emocjonalny cykl zmiany?

Emocjonalny cykl zmiany obrazuje prosty wykres pokazujący emocjonalny stan w zależności od czasu od wprowadzania zmiany. Wygląda on tak:

A jego fazy to:

  1. Niepoinformowany optymizm
  2. Poinformowany pesymizm
  3. Dolina rozpaczy
  4. Poinformowany optymizm
  5. Sukces

Przykład emocjonalnego cyklu zmiany

Łatwiej będzie sobie wyobrazić na czym polega emocjonalny cykl zmian, opisując jego fazy na przykładzie. Użyję tutaj przykładu ze wstawaniem wcześniej rano.

Zmiana, którą chcemy wprowadzić, to wstawanie godzinę wcześniej.

  • Niepoinformowany optymizm – jak będę wstawał wcześniej rano, to będę miał czas dla siebie, będę mógł sobie czytać, ćwiczyć i nikt nie będzie mi zmieniał planów.
  • Poinformowany pesymizm – wstałem kilka razy wcześniej i już wiem, że nie przychodzi mi to łatwo. Wyjście z łóżka jest trudne. Wprawdzie potem rzeczywiście mam czas dla siebie, ale to wstawanie jest trudniejsze, niż myślałem.
  • Dolina rozpaczy – w planach miałem wstawać wcześniej, ale już wiem, że nie mogę po prostu użyć budzika, bo zaraz go wyłączę. Jestem niewyspany. Chyba muszę iść wcześniej spać. Robię to już 4 tygodnie i wciąż jest to bardzo trudne. Nie wiem, czy dam radę dłużej. Dzisiaj ledwo, ledwo wstałem.
  • Poinformowany optymizm – ok, po dwóch miesiącach się przyzwyczaiłem i nie jest to już tak trudne. Wiem, że muszę użyć dwóch budzików, jednego w drugim pokoju. I że jak umyję twarz po wstaniu, to jest łatwiej nie spać. No i czytam codziennie kilka stron książek. A na dodatek widzę, że coraz łatwiej mi robić pompki.
  • Sukces – od 4 miesięcy wstaję bez problemu. Organizm już się przyzwyczaił, tyle że wiem, iż dobrze jest położyć się najpóźniej o 22. A dodatkowo policzyłem, że w tym czasie przeczytałem 13 książek, więcej niż w całym poprzednim roku. Sukces!

Przypuszczam, że możecie opowiedzieć sobie taką historię dla zmian, które wdrożyliście z sukcesem.

Co zyskujemy, znając emocjonalny cykl zmiany

Dobrze jest wiedzieć, jak wygląda zmiana. Ale co tak naprawdę daje mi wiedza o tym? Mocno wierzę w to, że znając emocjonalny cykl zmiany, możemy lepiej się na nią przygotować, a dzięki temu skuteczniej ją wprowadzić.

Jak możemy przygotować się, znając fazy cyklu? Przede wszystkim możemy opisać dla siebie każdą z nich. Najlepiej jeśli umiemy wypisać, czego spodziewamy się po każdej z faz; także tych trudnych, czyli “poinformowanym pesymizmie” i “dolinie rozpaczy”. Kiedy znajdziecie się w tych fazach, będziecie mogli wziąć swoje zapiski i zobaczyć, że to naturalny stan rzeczy, że tak wygląda zmiana. Co więcej, możecie przygotować dla siebie plan, co zrobić w trudnych momentach, aby sobie w nich pomóc.

Ja na przykład, w fazie “dolina rozpaczy” dla zmiany ze wstawaniem, prosiłem znajomych, aby mnie “rozliczali” z tego, czy wstałem, czy nie. Dzięki temu udało się przez tę fazę przejść, nie poddać się i dotrwać do momentu, kiedy widać pozytywne skutki!

Szablon

Aby Wam pomóc świadomie zaplanować zmianę i opisać wszystkie jej fazy, przygotowałem prosty szablon, który możecie wydrukować, wypełnić i użyć w czasie zmiany. Powodzenia!

Szablon można pobrać tutaj

Podsumowanie

Przypomnijcie sobie to, jak ostatnio coś zmienialiście w swoim życiu. Czy odnajdujecie tam opisany powyżej emocjonalny cykl zmiany? Co zrobiliście, aby przejść przez “dolinę rozpaczy”? Podzielcie się z nami, jestem pewien, że będzie to bardzo pomocne dla innych, kiedy będą w swoich “dolinach rozpaczy” zmiany.

You may also like
Znajdź silne strony w zespole
Znalezienie właściwej roli – silne strony w zespole
Klątwa wiedzy
Czy Ciebie też dotknęła klątwa wiedzy?
Opanuj swój kalendarz
Opanuj swój kalendarz